اقتصاد غارتی غنیمتی

یکی از اساتید جامعه شناسی می گفت هیچ کدام از مدلهای  اقتصادی دنیا برای تاریخ اقتصاد ما صادق نیست. مدلی را که ایشان ارایه میکردند اقتصاد غارتی غنیمتی بود. میگفتند در گذشته روسای ایلات برای تصدی مقام شاهی دایماً با هم در جنگ بودند و زمانی که یک ایل به تاج و تخت میرسید شروع به غارت منابع اقتصادی این کشور میکرد چون میدانست که امروز و فرداست که ایل دیگری از راه برسد و او را از تخت پایین بکشد. خلاصه به قول امروزی ها سعی میکردند "بار خودشان را ببندند".

دیدم این مدل هنوز هم برای بخشی از اقتصاد ما (اگر نه همه آن) جواب میدهد. اقتصاد نفتی را ببینید: تا چندی قبل با نفتمان سفره مان را رنگین میکردیم و اساساً توجهی نداشتیم که نفت "میراثی نیست که از گذشتگان به جای مانده باشد بلکه سرمایه ای است که از آیندگان قرض گرفته ایم". خلاصه فکر میکردیم که حالا که ما (بخوانید نسل ما) سواریم مملکت را راحت اداره کنیم، بی دردسر، آیندگان بروند کار کنند و با عرق جبین و کد یمین روزیشان را بدست آورند. حتی یکبار شنیدم که خانمی در تلویزیون میگفت :" پل میسازند برای آیندگان مالیاتش را دارند از ما میگیرند!!!!". چندی بعد کسانی پیدا شدند که با گران شدن نفت مازاد درآمد را به شکل صندوق ذخیره ارزی نگهداری کردند تا یک فکری به حالش بکنند بعداً.

حالا به بورس باز میگردیم. به راستی ما چگونه می اندیشیم؟ بورس را خوان یغمایی گسترده می بینیم که تا افتاده باید خورد و برد یا به بورس به چشم سرمایه ای ملی نگاه میکنیم که همه میتوانند با رعایت اصولی از آن بخورند تا این سفره پا برجا باشد. کدامیک ما به سرنوشت کودکانمان در این بازار نگاه کرده ایم؟ کداممان غصه فردای بورس را میخوریم؟ کداممان اگر بتوانیم هم سفته باز و رانت خوار نمیشویم؟ کداممان به خاطر آينده بازار بارمان را نبسته ايم؟ دوستی که شاید همه او را بشناسید میگفت این سفته بازان مانند ملخ می مانند. هر از چند گاهی به بخشی از این مزرعه سرسبز حمله میکنند، آنجا را غارت میکنند و می روند (جالب اینجاست که این دوست الان برای خودش شاه ملخی شده است!!).

بازار عرضه و تقاضایی است. امروز که من و تو میگوییم چرا بازار خراب است هرگز از خودمان پرسیده ایم که زمان بازار را تضعیف کردیم.

چشمها را باید شست، جور دیگر باید دید. اگر بازار را بلند مدت دیدیم برنده ایم والا اگر این خوان یغماست، فرداست که جمع شود و....

  
نویسنده : سهامدار جزء ; ساعت ٢:٢٠ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۳۱ شهریور ،۱۳۸٤